دکتر حمیدرضا سمیعی املشی

معرفی دکتر حمیدرضا سمیعی املشی

درد یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه بیماران به مراکز درمانی است و در بسیاری از موارد، اگر به‌درستی علت‌یابی و درمان نشود، می‌تواند کیفیت زندگی فرد را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد. دکتر حمیدرضا سمیعی املشی به عنوان فوق تخصص کنترل و درمان درد، با تمرکز بر روش‌های نوین و کم‌تهاجمی، به بررسی علت درد و انتخاب مناسب‌ترین شیوه درمان برای هر بیمار می‌پردازند.

برخلاف تصور بسیاری از افراد، هدف متخصص درد تنها تجویز داروهای مسکن نیست؛ بلکه تلاش می‌شود علت اصلی درد شناسایی شده و با استفاده از روش‌های علمی، درد کاهش یافته یا کنترل شود تا بیمار بتواند فعالیت‌های روزمره خود را با کیفیت بهتری انجام دهد.

فوق تخصص درد چیست؟

فوق تخصص درد یا فلوشیپ درد، شاخه‌ای فوق تخصصی است که پزشک پس از پایان دوره تخصص، آموزش‌های تکمیلی در زمینه تشخیص، کنترل و درمان انواع دردهای حاد و مزمن را طی می‌کند. این حوزه با بهره‌گیری از روش‌های دارویی، تزریقی، تصویربرداری و تکنیک‌های مداخله‌ای، برای کاهش درد و بهبود عملکرد بیماران تلاش می‌کند. متخصصان این رشته معمولاً بیماران مبتلا به دردهای مزمن، دردهای ستون فقرات، دردهای عصبی و دردهای مقاوم به درمان را ارزیابی و درمان می‌کنند.

چه افرادی باید به فوق تخصص درد مراجعه کنند؟

مراجعه به فوق تخصص درد می‌تواند برای افرادی که با دردهای طولانی‌مدت یا مقاوم به درمان مواجه هستند، مفید باشد. از جمله:

کمردرد مزمن
گردن درد مداوم
درد سیاتیک
دیسک کمر
دیسک گردن
درد شانه
درد زانو
درد لگن
درد دنبالچه
دردهای عصبی
درد بعد از جراحی
دردهای ناشی از سرطان
دردهای مفصلی
آرتروز
دردهای عضلانی
دردهای ناشی از آسیب‌های ورزشی
سندرم درد منطقه‌ای پیچیده (CRPS)
دردهای نوروپاتیک
سردردهای مزمن
دردهای صورت و عصب سه‌قلو
خدمات تخصصی

خدماتی که معمولاً در کلینیک‌های فوق تخصص درد ارائه می‌شود، با توجه به شرایط هر بیمار متفاوت است و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

ارزیابی تخصصی دردهای مزمن
درمان غیرجراحی دیسک کمر
درمان غیرجراحی دیسک گردن
کنترل درد سیاتیک
درمان دردهای ستون فقرات
بلوک‌های عصبی
تزریق‌های تخصصی ستون فقرات
تزریق اپیدورال
رادیوفرکوئنسی (RF)
کنترل دردهای مفصلی
درمان درد آرتروز
درمان درد شانه
درمان درد زانو
درمان درد لگن
درمان دردهای عصبی
برنامه درمانی اختصاصی برای هر بیمار
مشاوره درباره پیشگیری از عود درد

بیماری‌هایی که توسط فوق تخصص درد بررسی و درمان می‌شوند

فوق تخصص درد در زمینه تشخیص و درمان طیف وسیعی از دردهای حاد و مزمن فعالیت می‌کند. بسیاری از این دردها در صورت عدم درمان مناسب می‌توانند بر کیفیت زندگی، خواب، فعالیت‌های روزمره و حتی سلامت روان بیمار تأثیر منفی بگذارند. مراجعه به پزشک فوق تخصص درد زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که درد بیش از چند هفته ادامه داشته باشد یا به درمان‌های معمول پاسخ مناسبی ندهد.

از جمله مهم‌ترین بیماری‌ها و مشکلاتی که توسط فوق تخصص درد بررسی می‌شوند عبارت‌اند از:

دردهای ستون فقرات

یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه بیماران، دردهای ناحیه ستون فقرات است. این دردها ممکن است در اثر افزایش سن، دیسک بین مهره‌ای، آرتروز، تنگی کانال نخاع، آسیب‌های ورزشی یا ضربه ایجاد شوند.

موارد شامل:

دیسک کمر
دیسک گردن
بیرون‌زدگی دیسک
فتق دیسک
تنگی کانال نخاع
اسپوندیلوز
اسپوندیلولیستزی
درد مهره‌های کمری
درد مهره‌های گردنی
درد دنبالچه
درد سیاتیک

درد سیاتیک یکی از شایع‌ترین دردهای عصبی است که معمولاً از کمر شروع شده و تا باسن، ران، ساق و حتی کف پا انتشار پیدا می‌کند. این درد ممکن است همراه با بی‌حسی، گزگز یا ضعف عضلات باشد.

درمان به موقع می‌تواند از مزمن شدن بیماری جلوگیری کند.

دردهای مفصلی

فوق تخصص درد در درمان بسیاری از دردهای مفصلی نیز نقش مهمی دارد.

از جمله:

آرتروز زانو
آرتروز لگن
آرتروز شانه
درد مچ دست
درد مچ پا
درد آرنج
درد انگشتان
درد مفصل ران
درد مفصل شانه
دردهای عضلانی

برخی دردها منشأ عضلانی دارند.

مانند:

گرفتگی شدید عضلات
اسپاسم عضلات
دردهای ناشی از فعالیت زیاد
کشیدگی عضلات
دردهای مزمن عضلات
دردهای عصبی

یکی از تخصصی‌ترین حوزه‌های فعالیت فوق تخصص درد، درمان دردهای ناشی از آسیب اعصاب است.

از جمله:

نوروپاتی محیطی
درد عصب سیاتیک
درد عصب سه قلو
درد بعد از زونا
درد ناشی از دیابت
دردهای سوزشی
دردهای تیرکشنده
دردهای نوروپاتیک
دردهای پس از جراحی

گاهی اوقات بیماران پس از عمل جراحی همچنان درد طولانی‌مدت دارند.

مانند:

درد بعد از جراحی ستون فقرات
درد بعد از تعویض مفصل
درد بعد از شکستگی
دردهای ناشی از چسبندگی
دردهای ناشی از سرطان

کنترل درد در بیماران مبتلا به سرطان یکی از مهم‌ترین وظایف فوق تخصص درد است.

روش‌های مختلفی برای کاهش درد و افزایش کیفیت زندگی این بیماران وجود دارد که بر اساس شرایط هر فرد انتخاب می‌شود.

علائمی که نباید نادیده گرفته شوند

در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر بهتر است برای بررسی علت درد به پزشک مراجعه کنید:

کمردرد بیش از شش هفته
درد شدید گردن
انتشار درد به پا
انتشار درد به دست
بی‌حسی انگشتان
گزگز دست و پا
ضعف عضلات
درد شبانه
درد هنگام راه رفتن
درد هنگام نشستن
درد هنگام خواب
محدود شدن حرکت مفاصل
درد مقاوم به دارو
درد بعد از تصادف
درد بعد از زمین خوردن
درد همراه با کاهش وزن
درد همراه با تب
درد همراه با بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع (نیازمند ارزیابی فوری پزشکی)
چگونه علت درد تشخیص داده می‌شود؟

در اولین مراجعه، پزشک ابتدا شرح حال دقیقی از بیمار دریافت می‌کند و درباره مدت زمان درد، محل درد، شدت آن، عوامل تشدیدکننده و سابقه بیماری‌های قبلی سؤال می‌پرسد. سپس معاینه فیزیکی انجام می‌شود تا وضعیت عضلات، مفاصل، اعصاب و دامنه حرکتی بررسی شود.

در صورت نیاز، ممکن است پزشک انجام برخی بررسی‌های تکمیلی را توصیه کند، از جمله:

تصویربرداری MRI
سی‌تی‌اسکن
رادیوگرافی (عکس ساده)
سونوگرافی
نوار عصب و عضله (EMG و NCV)
آزمایش‌های خون
بررسی تراکم استخوان در صورت نیاز

هدف از این بررسی‌ها، شناسایی علت اصلی درد و انتخاب مناسب‌ترین روش درمان است.

روش‌های درمان درد

درمان هر بیمار با توجه به علت درد، شدت علائم، سن، وضعیت عمومی سلامت و بیماری‌های همراه تعیین می‌شود. بسته به شرایط، پزشک ممکن است از یک یا ترکیبی از روش‌های زیر استفاده کند:

درمان دارویی
فیزیوتراپی
تمرینات اصلاحی
اصلاح سبک زندگی
کاهش وزن در صورت اضافه‌وزن
تزریق‌های تخصصی
بلوک‌های عصبی
تزریق اپیدورال
رادیوفرکوئنسی (RF)
توانبخشی
همکاری با سایر متخصصان در صورت نیاز
توصیه‌های مهم برای بیماران مبتلا به درد مزمن

رعایت برخی نکات می‌تواند به کنترل بهتر درد و پیشگیری از تشدید علائم کمک کند:

فعالیت بدنی منظم و متناسب با شرایط جسمانی
پرهیز از استراحت طولانی‌مدت مگر با توصیه پزشک
حفظ وزن مناسب
رعایت وضعیت صحیح نشستن و ایستادن
استفاده از تشک و بالش مناسب
پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین به شیوه نادرست
انجام تمرینات کششی تحت نظر متخصص
مدیریت استرس و خواب کافی
مصرف داروها فقط طبق دستور پزشک

راهکارهای پیشگیری از دردهای مزمن

اگرچه همه دردها قابل پیشگیری نیستند، اما رعایت برخی اصول می‌تواند احتمال بروز بسیاری از مشکلات اسکلتی، عضلانی و عصبی را کاهش دهد و از مزمن شدن درد جلوگیری کند.

حفظ وضعیت صحیح بدن

نحوه نشستن، ایستادن و راه رفتن تأثیر مستقیمی بر سلامت ستون فقرات دارد. نشستن طولانی‌مدت با وضعیت نامناسب، خم شدن مکرر و استفاده نادرست از صندلی یا میز کار می‌تواند فشار زیادی بر مهره‌ها و عضلات وارد کند.

توصیه می‌شود:

هنگام نشستن، کمر کاملاً به پشتی صندلی تکیه داشته باشد.
زانوها تقریباً هم‌سطح یا کمی پایین‌تر از لگن قرار گیرند.
صفحه نمایش رایانه هم‌سطح چشم باشد.
هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه از جای خود بلند شوید و چند دقیقه راه بروید.
فعالیت بدنی منظم

تحرک مناسب یکی از مهم‌ترین عوامل حفظ سلامت ستون فقرات و مفاصل است. انجام ورزش‌های سبک و منظم می‌تواند باعث تقویت عضلات حمایت‌کننده ستون فقرات، بهبود انعطاف‌پذیری و کاهش احتمال آسیب شود.

ورزش‌های مناسب شامل:

پیاده‌روی
شنا
دوچرخه‌سواری سبک
حرکات کششی
تمرینات تقویت عضلات مرکزی بدن (Core)
یوگا با نظر پزشک
پیلاتس درمانی
کنترل وزن

اضافه‌وزن فشار قابل توجهی بر زانوها، لگن، ستون فقرات و مچ پا وارد می‌کند. کاهش وزن در افراد دارای اضافه‌وزن می‌تواند به کاهش شدت دردهای مفصلی و کمردرد کمک کند.

خواب مناسب

خواب باکیفیت نقش مهمی در ترمیم بافت‌ها و کاهش التهاب دارد. کمبود خواب ممکن است حساسیت بدن به درد را افزایش دهد.

برای داشتن خواب بهتر:

از تشک استاندارد استفاده کنید.
بالش متناسب با وضعیت خواب انتخاب شود.
ساعات خواب منظم باشد.
از استفاده طولانی از تلفن همراه قبل از خواب پرهیز شود.
تغذیه مناسب برای سلامت مفاصل و اعصاب

رژیم غذایی متعادل می‌تواند در سلامت استخوان‌ها، عضلات و اعصاب نقش مهمی داشته باشد.

مواد غذایی مفید:

سبزیجات تازه
میوه‌های رنگی
ماهی‌های حاوی امگا ۳
مغزها
حبوبات
لبنیات کم‌چرب
منابع ویتامین D
منابع کلسیم
منابع منیزیم
منابع پروتئین باکیفیت

همچنین بهتر است مصرف غذاهای بسیار فرآوری‌شده، نوشیدنی‌های شیرین و چربی‌های ناسالم محدود شود.

چه زمانی باید سریع‌تر به پزشک مراجعه کرد؟

برخی علائم ممکن است نشان‌دهنده یک وضعیت جدی باشند و نیاز به ارزیابی پزشکی در کوتاه‌ترین زمان ممکن داشته باشند، از جمله:

درد بسیار شدید و ناگهانی
درد پس از تصادف یا ضربه شدید
ضعف شدید دست یا پا
بی‌حسی گسترده اندام‌ها
اختلال در کنترل ادرار یا مدفوع
درد همراه با تب یا کاهش وزن بدون علت مشخص
دردی که با استراحت نیز بهبود پیدا نمی‌کند
دردی که هر روز شدیدتر می‌شود
اشتباهات رایج بیماران

بسیاری از افراد به دلیل برخی باورهای نادرست یا عادت‌های اشتباه، روند درمان خود را به تأخیر می‌اندازند.

نمونه‌هایی از این اشتباهات عبارت‌اند از:

خوددرمانی و مصرف مکرر مسکن بدون تجویز پزشک
استراحت مطلق برای مدت طولانی
مراجعه دیرهنگام به پزشک
انجام ورزش‌های سنگین در زمان درد
استفاده از روش‌های درمانی بدون پشتوانه علمی
بی‌توجهی به دردهای مکرر
قطع خودسرانه داروها
انجام حرکات ناگهانی هنگام بلند کردن اجسام
باورهای نادرست درباره درد
هر کمردردی نیاز به جراحی دارد.

خیر. بسیاری از بیماران با روش‌های غیرجراحی، اصلاح سبک زندگی، فیزیوتراپی یا درمان‌های مداخله‌ای بهبود پیدا می‌کنند و تنها گروه محدودی از بیماران نیازمند جراحی هستند.

درد فقط در سالمندان ایجاد می‌شود.

نادرست است. دردهای ستون فقرات، مفاصل یا عضلات ممکن است در هر سنی، به‌ویژه در اثر سبک زندگی کم‌تحرک، فعالیت‌های شغلی یا آسیب‌های ورزشی ایجاد شوند.

اگر درد قابل تحمل است، نیازی به مراجعه نیست.

برخی بیماری‌ها در مراحل اولیه فقط با درد خفیف بروز می‌کنند و تشخیص و درمان به‌موقع می‌تواند از پیشرفت آن‌ها جلوگیری کند.

مصرف مداوم مسکن بهترین راه درمان است.

داروهای مسکن ممکن است به کاهش علائم کمک کنند، اما جایگزین تشخیص علت اصلی درد و درمان مناسب نیستند.

پرسش‌های متداول
فوق تخصص درد چه تفاوتی با متخصص ارتوپدی دارد؟

متخصص ارتوپدی بیشتر بر بیماری‌ها و جراحی‌های استخوان، مفاصل و آسیب‌های اسکلتی تمرکز دارد، در حالی که فوق تخصص درد بر تشخیص و کنترل انواع دردهای حاد و مزمن با روش‌های مختلف درمانی فعالیت می‌کند.

آیا همه بیماران مبتلا به دیسک کمر نیاز به عمل دارند؟

خیر. در بسیاری از موارد، درمان‌های غیرجراحی و مراقبت‌های مناسب می‌توانند علائم را کنترل کنند. تصمیم‌گیری درباره روش درمان باید پس از ارزیابی کامل توسط پزشک انجام شود.

درد سیاتیک چگونه ایجاد می‌شود؟

درد سیاتیک معمولاً در اثر تحریک یا فشار بر عصب سیاتیک ایجاد می‌شود و می‌تواند از کمر به باسن و پا انتشار پیدا کند.

آیا استرس می‌تواند درد را تشدید کند؟

بله. استرس و اضطراب در برخی افراد می‌توانند باعث افزایش احساس درد یا تشدید اسپاسم عضلات شوند.

آیا ورزش برای بیماران مبتلا به درد مضر است؟

نوع و شدت ورزش باید متناسب با شرایط بیمار و با نظر پزشک یا فیزیوتراپیست انتخاب شود. فعالیت بدنی مناسب در بسیاری از موارد به بهبود عملکرد و کاهش درد کمک می‌کند.

جمع‌بندی

دردهای مزمن می‌توانند فعالیت‌های روزمره، کیفیت خواب، توانایی کار و روابط اجتماعی افراد را تحت تأثیر قرار دهند. مراجعه به پزشک فوق تخصص درد در صورت تداوم علائم، امکان بررسی دقیق علت درد و انتخاب روش درمان مناسب را فراهم می‌کند. تشخیص زودهنگام، رعایت توصیه‌های پزشکی و پیگیری منظم درمان از مهم‌ترین عوامل در کنترل درد و بهبود کیفیت زندگی هستند.

راهنمای مراجعه

اگر دچار دردهای مداوم کمر، گردن، مفاصل، دردهای عصبی، سیاتیک یا سایر دردهای مزمن هستید، بهتر است پیش از خوددرمانی برای ارزیابی دقیق به پزشک مراجعه کنید.

برای اطلاع از ساعت حضور پزشک، شرایط پذیرش، هزینه ویزیت، بیمه‌های طرف قرارداد، خدمات قابل ارائه و دریافت نوبت، لطفاً پیش از مراجعه با شماره‌های درج‌شده در این صفحه تماس بگیرید.